Nie każ mi myśleć?
Kiedy Steve Krug pisał swoją kultową książkę „Nie każ mi myśleć!”, Internet był miejscem pełnym entuzjazmu, prostoty i wiary w to, że technologia ma służyć ludziom. Projektowanie intuicyjnych stron miało zdejmować z użytkownika ciężar zastanawiania się nad tym, co kliknąć, gdzie wejść i jak coś znaleźć. Jednym słowem interfejsy miały być bezwysiłkowe.
I w dużej mierze nadal takie być powinny, ale …
Świat się zmienił. Dzisiaj brak myślenia i refleksji może kosztować nas bezpieczeństwo, pieniądze, prywatność, a nawet godność. Współczesne interfejsy są mistrzami uwodzenia. Projektuje się je tak, aby minimalizowały wysiłek. To proste zasady jednego kliknięcia, przesunięcia palcem, jednego potwierdzenia. Niestety, tę samą prostotę wykorzystują cyberprzestępcy.
Mamy mnóstwo przykładów fejkowych stron internetowych, które są łudząco podobne do oryginałów. Fajkowe maile, esemesy, formularze. Życie we współczesnym świecie naprawdę nie jest łatwe. Oszustwa działają dlatego, że nie każą nam myśleć a do tego grają na impulsach i emocjach. Są to dark patterns bezpieczeństwa. Manipulacje, które wykorzystują naszą skłonność do szybkiego działania bez zastanowienia. Innymi słowy, wykorzystują właśnie to, przed czym Krug chciał uchronić użytkownika czyli nadmiaru myślenia.
Tyle że dzisiaj zbyt mało myślenia jest bardzo groźne dla samych użytkowników. Dzisiejszy Internet nie jest już niewinnym placem zabaw. To ekosystem, w którym działa marketing, algorytmy manipulacji, cyberprzestępczość i dezinformacja.
Dobra strona internetowa nie powinna zmuszać użytkownika do myślenia o strukturze i nawigacji. Powinna zdejmować z użytkownika zbędny wysiłek, ale jednocześnie podnosić jego czujność tam, gdzie zagrożenie jest realne i skłaniać go do myślenia w momentach, gdy stawką jest bezpieczeństwo.
Projektanci interfejsów muszą więc zrozumieć, że dobry projekt to taki, który jest dostępny i intuicyjny, ale jednocześnie wspiera świadome decyzje i chroni użytkownika przed nim samym.
Najlepszą ochroną jest myślący użytkownik!